Her ilaç için gerçekleşme oranı = satış ÷ kota. Oranlar ağırlıklarıyla birleştirilir, firmanın ödeme tablosundan (barem) ödeme yüzdesi bulunur ve hedef primle çarpılır.
1. Gerçekleşme oranı
Kota 2.000 kutu, dönemde satılan 2.080 kutu ise oran 2.080 ÷ 2.000 = %104. Kota hem kutu hem TL ise iki oran ayrı hesaplanır; firma ikisini bir ağırlıkla birleştirir. Örneğin %50 kutu + %50 TL: kutu oranı %104, TL oranı %98 ise ilacın oranı %101.
2. Portföy ağırlığı
Birden çok ilacın varsa firma her birine bir ağırlık verir. Portföy oranı, oranların ağırlıklı ortalamasıdır:
| İlaç | Ağırlık | Gerçekleşme | Katkı |
|---|---|---|---|
| İlaç A | %40 | %104 | 41,6 |
| İlaç B | %35 | %92 | 32,2 |
| İlaç C | %25 | %110 | 27,5 |
| Portföy | %100 | %101,3 | 101,3 |
Katkı = ağırlık × gerçekleşme. Toplamları portföy oranını verir: %101,3.
3. Ödeme tablosu (barem)
Kademeli düzende oran bir eşiği geçince ödeme bir üst basamağa çıkar. Aşağıdaki barem yalnız örnektir; basamaklar ve yüzdeler firmana göre değişir:
| Gerçekleşme | Ödeme |
|---|---|
| %90'ın altı | %0 |
| %90 – %99,9 | %50 |
| %100 – %109,9 | %100 |
| %110 – %119,9 | %125 |
| %120 ve üstü | %150 (tavan) |
Portföy %101,3 ile %100 basamağındadır. Hedef prim 20.000 ₺ ise prim 20.000 ₺. Doğrusal düzende ise ödeme oranla birlikte kademesiz artar; burada da bir başlangıç eşiği ve tavan olabilir.
Kademeli düzende %109 ile %110 arasında ödeme 25 puan değişir. Dönem sonuna yakın basamağın hemen altındaysan, birkaç kutu primi belirgin değiştirir.
4. Alt sınır
Bazı firmalar her ilaç ya da portföy için en düşük bir gerçekleşme ister. Örnekte her ilaç için alt sınır %85 olsun: B %92 ile geçer. B %80'de kalsaydı firmanın kuralına göre ya yalnız B'nin katkısı sıfırlanır, ya da bütün prim yanar. Hangisi olduğunu kendi prim yönergende kontrol et.
Dönem bitmeden tahmin
Dönemin ortasında asıl soru "bu tempoyla nereye varırım?" sorusudur:
Kota 2.000, şu ana kadar satılan 900, son haftaların ortalaması haftada 120 kutu ve 9 hafta kaldıysa: (900 + 120 × 9) ÷ 2.000 = %99. %100 için haftada (2.000 − 900) ÷ 9 = 122,2, yani 123 kutu gerekir: tempoyu haftada 3 kutu artırman yeter.
Excel'de prim tablosu
B sütununda ağırlık, C'de kota, D'de satış (2–4. satırlar) varsa: E2'ye =D2/C2 (oran), F2'ye =B2*E2 (katkı), portföy için =TOPLA(F2:F4). Kademeli ödeme için baremi ayrı bir tabloya yazıp DÜŞEYARA ile yaklaşık eşleşme kullanabilirsin.
Diğer rehberler
Rakamlar örnektir. Kota, prim ve pazar tanımı firmadan firmaya değişir; esas olan firmanın kendi kuralıdır. Brick Analiz bağımsız bir araçtır, IQVIA ile bağlantısı yoktur.